MAKÜ öğretim görevlisi Gamze Yılmaz Güntay, pandeminin eğitimde zorunlu kıldığı dijital dönüşümü ve bu süreçte "iyi bir dijital medya okuryazarı" olmanın neden hayati hale geldiğini anlatıyor.
Güntay, koronavirüsün eğitimdeki dijitalleşmeyi tercih olmaktan çıkarıp bir zaruret haline getirdiğini, ancak tamamen dijitalleşen bir eğitimin de sosyal bir varlık olan insan yapısına aykırı olduğunu vurguluyor — yüz yüze eğitimin gelişim psikolojisi açısından önemini hatırlatarak dijital öğrenmenin yüz yüze eğitime entegre edilmesi gerektiğini savunuyor. Geleneksel "öğretmenden öğrenciye tek yönlü bilgi aktarımı" modelinin, yapay zeka, nesnelerin interneti, artırılmış gerçeklik gibi geleceği şekillendirecek alanlar için ihtiyaç duyulan işgücünü yetiştirmekte yetersiz kaldığını belirtiyor.
Dijital öğrenmeyi güçlendirmek için öneriler
Güntay altı başlıkta somut öneriler sıralıyor: öğretmen ve öğrencilerin dijital eğitim konusunda desteklenmesi ve rehberlik hizmetlerinin artırılması; ev ortamındaki dikkat dağınıklığına karşı öğrenci konsantrasyonunu artıracak etkileşimli yöntemler (grup çalışmaları, tartışma soruları); artırılmış gerçeklik ve simülasyonlarla zenginleştirilmiş dijital eğitim materyalleri; her öğrencinin internet erişimine sahip olmasını sağlayacak teknolojik altyapı yatırımı (eğitimde eşitlik için); öğretmenlerin "bilgi aktaran" değil "rehber" rolüne geçmesi; ve öğrencinin ilgi alanlarına göre şekillenen kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri.
Dijital medya okuryazarlığı neden şart?
Güntay'a göre dijital medyanın kullanıcı türevli içerik üretimi, her yerden erişilebilirlik ve bilginin hızla yayılması gibi özellikleri, bu ortamdaki bilgiye eleştirel yaklaşmayı zorunlu kılıyor. İyi bir dijital medya okuryazarının temel yeterlilikleri arasında bilgiye kolay ulaşma, eleştirel ve yaratıcı düşünme, çevrimiçi güvenlik becerileri, aktif içerik üretimi, iletişim/internet etiği bilinci ve hak-sorumluluk bilinci sayılıyor. Renee Hobbs'un ifadesiyle "internet aracılığıyla insanlar artık dünya tarihindeki en iyi, kötü ve çirkin -en geniş içeriğe erişebiliyor" — bu nedenle özellikle çocuk ve gençler için dijital medya okuryazarlığının çevrimiçi eğitime entegre edilmesi gerektiğini savunuyor.
