Sosyolog Görkem Bir, Ulrich Beck'in ünlü "risk toplumu" kavramını kullanarak koronavirüs hakkındaki bilginin ne kadar saf bilimin, ne kadar kültür, politika ve ekonominin bir ürünü olduğunu sorguluyor.
Beck'e göre modernleşmenin ürettiği riskler (nükleer enerji, iklim değişikliği, salgınlar) sınıf ya da yerel topluluk gözetmeksizin herkesi tehdit eder ve toplumun tartışma ekseni "açlık-tokluk"tan "korku deneyimine" kayar. Bir, Beck'in çarpıcı formülünü aktarıyor: "Toplumsal akıldan yoksun olan bilimsel aklın içi boştur, ancak bilimsel akıldan yoksun olan toplumsal akıl kördür." Riskler görsel bir kanıt olmadan somutlaşana kadar (Çernobil'deki radyasyon ölçümleri gibi) soyut kalır ve bu belirsizlik, bilgiyi yoruma açık hale getirir.
Ülkeler neden bu kadar farklı davrandı?
Yazı, Oxford Üniversitesi'nin geliştirdiği 9 maddelik bir endeksle (okul/işyeri kapatma, sokağa çıkma yasağı, seyahat kısıtlamaları vb.) ülkelerin Covid-19 tepkisindeki "katılığını" karşılaştırıyor: 5 Ekim 2020 itibarıyla en katı ülke 100 üzerinden 91,67 puanla Arjantin, en gevşek 8,33 puanla Tanzanya; Türkiye 60,19 ile ortanın hafif üstünde. İngiltere'nin başlangıçta benimseyip 23 Mart'taki sokağa çıkma yasağına kadar sürdürdüğü "sürü bağışıklığı" stratejisi, İsveç'in tüm dünyayı şaşırtan esnek tutumu ve Yeni Zelanda'nın sadece 8 vakadan sonra sınırları kapatması örnek gösteriliyor. York Üniversitesi'nden Kelly Thomson'ın araştırmasına göre, "güvenlik odaklı" kararlar kültürel olarak "feminen ve zayıf" kodlanırken, riske rağmen "işin başında kalmak" cesaret ve kahramanlık olarak algılanıyor — bu da bazı liderlerin riski geç kabul etmesini açıklıyor.
Bir, günlük hayattaki tutarsızlıklara da dikkat çekiyor: restorana maskeyle gidip masaya oturduktan sonra maskeyi çıkarmak gibi davranışlar, yüksek belirsizlik ortamının ürettiği "mantıksız" alışkanlıklar olarak yorumlanıyor. Yazının sonucu, insanlığın "Antroposen" çağında doğaya egemen olma arzusunun pandeminin ortaya çıkışında ne kadar rol oynadığının hâlâ tartışmalı olduğu, ama doğanın kurallarının iyi anlaşılmasının savruk davranışları azaltabileceği yönünde: "Koronalı dünyada yolumuzu nasıl bulacağımızı öğrenene kadar, her türlü politika, bilim ve ekonomik etkilerden sıyrılıp, bilimsel akılla yolumuzu aydınlatıp, toplumsal aklımızın içini doldurabiliriz."
