Gıda mühendisi Elif Aşlamacı Attepe, Tarım Bakanlığı'nın hazırladığı ve gıda kanununa "yanıltıcı yayın" tanımı ekleyen torba yasa tasarısını, hem gerekli hem de sınırlarının dikkatle çizilmesi gereken bir düzenleme olarak değerlendiriyor.
Attepe'nin çıkış noktası net: "Gıda ve tarım hatta önümüze gelen tabak bile siyasidir, çünkü siyasi iktidarların kararlarını içerir." Güçlü ülkelerin gıda ve tarımı sürekli desteklediğini, bu iki alanın ülkelerin gücünü, geleceğini ve sağlığını belirlediğini vurguluyor. Bir gıda mühendisi olarak yıllardır bilgi kirliliğiyle mücadele ettiğini belirten Attepe, gıda ve beslenme konularının -uzman olsun olmasın- dikkat çekmek isteyen herkesin en çok istismar ettiği alanlardan biri haline geldiğini yazıyor: "Tavuk eti yemeyin" ya da "virüse karşı kelle paça için tuz yalayın" gibi asılsız beyanları örnek gösteriyor.
Yasa tasarısı ne getiriyor?
Tasarının 28. maddesi, gıda güvenliği konusunda tüketicide gerçeğe aykırı biçimde endişe ve korku yaratan yayınları "yanıltıcı yayın" olarak tanımlıyor ve cezaya tabi tutuyor. 30. madde ise kişilerin sağlığını tehlikeye sokan gıda üreten işletmecilere 1-5 yıl hapis ve idari para cezası, taklit/tağşiş yapılmış ürünler için ayrı yaptırımlar, yanıltıcı yayında bulunanlara ise 20 bin ila 50 bin TL idari para cezası öngörüyor. 31. ve 32. maddeler benzer hükümleri RTÜK mevzuatına da taşıyor.
Attepe düzenlemeyi prensipte destekliyor ve "geç kalındığını" düşünüyor, ama önemli bir uyarı yapıyor: "Gıda ve tarım multidisipliner bir konudur, birçok meslek dalı konu hakkında konuşabilir, ancak kimsenin korku imparatorluğu oluşturmaya hakkı yok" derken, aynı hassasiyetle yasanın da suistimale ve kişi/kurumlara yönelik sansüre dönüşmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Bilim kurulunun etki alanının, "kimin ceza alacağına kim karar verecek?" gibi netleşmemiş sorularla dolu olduğunu belirtiyor. Yazısını iki olası senaryoyla bitiriyor: "Bu kanun ile ya kanayan bir yarayı tedavi edip imrenilen ülkeler arasına gireceğiz, ya da doğru konuşanı da sansürleyip ticari güce hizmet edeceğiz."
