Bu yazı, iletişim stratejileri uzmanı Prof. Dr. Ali Atıf Bir'in 10haber.net'te yayımlanan analizinden alınmıştır.
2023 Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda Recep Tayyip Erdoğan %49,50 (27.088.360 oy), Kemal Kılıçdaroğlu %44,89 (24.568.196 oy) aldı; aradaki fark 2.520.164 oy oldu. Sinan Oğan %5,17, aday olmamasına rağmen Muharrem İnce %0,44 oy topladı. Seçim ikinci tura kaldı — Prof. Bir'e göre Kılıçdaroğlu'nun ikinci turu alması "mucizeden de öte bir şey."
Meclis aritmetiği: kim kazandı, kim kaybetti?
AK Parti'nin oy oranı 2018'deki %42,56'dan %35,4'e, sandalye sayısı 295'ten 266'ya geriledi. CHP ise %22,65'ten %25,37'ye, 146'dan 168 sandalyeye çıktı — meclis aritmetiği açısından Millet İttifakı başarılı görünüyor. Ama cumhurbaşkanlığı yarışında Kılıçdaroğlu, Erdoğan'ın gerisinde kaldı; anketlerde %12'nin üzerinde seyreden İYİ Parti ise %9,84 oyla 44 milletvekiliyle sonuçlandı.
Milliyetçi oyların yönü
MHP oy oranını neredeyse koruyarak %10,06 ile 51 sandalye kazandı; ilk kez seçime giren Yeniden Refah Partisi %2,85 ile 5 vekil çıkardı. Prof. Bir'e göre AK Parti tabanından kopan oylar İYİ Parti ya da Saadet Partisi üzerinden Kılıçdaroğlu'na değil, MHP ve Yeniden Refah'a yöneldi — bu da kabaca Erdoğan-Kılıçdaroğlu arasındaki 2,5 milyon oyluk farka denk düşüyor.
Yazarın değerlendirmesi: güven ve kampanya sorunu
Prof. Bir, Kılıçdaroğlu'nun kampanyasını "yeni bir pozisyonlaması olmayan, kararsız seçmenin sorularını gidermeyen sıradan bir kampanya" olarak değerlendiriyor. Ona göre altı partinin bir araya gelip CHP'li bir adayı çıkarması, CHP'ye güvenmeyen sağ ve muhafazakâr seçmen kesiminde ikna edici olmadı; yazarın ifadesiyle "soğan görüldü, anlaşıldı, beğenildi ama ondan daha büyük bir sorun vardı: güvenlik sorunu."
Yazar, Cumhur İttifakı'nın "terörist destekçisi ittifak" algısı yaratan negatif kampanyasının ters tepmediğini itiraf ediyor ve bunu güven kaynağına duyulan şüpheyle açıklıyor: "Kaynağa güvenmiyorsanız, o kaynak istediği mesajı versin, bir kulağından girer bir kulağından çıkar." Yazara göre Mansur Yavaş ya da Ekrem İmamoğlu gibi CHP gölgesi daha az hissedilen adayların bu segmentte daha ikna edici olabileceğini savunuyor.
İkinci tur denklemi
Yeşil Sol Parti (eski HDP) %8,78 ile 62, TİP %1,7 ile 4 milletvekili çıkararak Emek ve Özgürlük İttifakı'nı 66 sandalyeye taşıdı — Kılıçdaroğlu'nun aldığı oyun önemli bir kısmının bu tabandan geldiğini belirten yazar, ikinci turda farkı kapatmak için Sinan Oğan ve Muharrem İnce'ye giden oyların tamamına ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Not: Bu analiz, 2023 seçiminin ilk turu sonrasında, ikinci tur öncesinde kaleme alınmıştır ve yazarın kişisel değerlendirmelerini yansıtır.
