BAU İletişim Fakültesi'nden yapımcı-yönetmen Öğr. Grv. Sinem İnce, pandemi döneminde televizyon sektörünün nasıl bir dönüşüm geçirdiğini ve "televizyon 20-30 yıl sonra var olur mu?" sorusuna hangi ipuçlarıyla yaklaşılabileceğini anlatıyor.
İnce, pandemi öncesinde gelir kaybeden ve platform yayıncılığıyla mücadele eden televizyon sektörünün krize "yoğun bakımda" yakalandığını belirtiyor. Ancak veriler tam tersini gösterdi: Türkiye'de televizyon izleme süresi %23 arttı ve günde 377 dakikaya (6 saat 17 dakika) ulaştı; Avrupa'da 2011'den bu yana en yüksek TV izleme oranına 2020'de ulaşıldı. Tek televizyonu yetmeyen evler ikinci, üçüncü cihaz satın aldı — televizyon satışları %9 büyüdü. Psikoterapistler üzerine yapılan bir araştırmaya göre stres dönemlerinde insanların %57'si komedi, %43'ü drama, %35'i haber izlemeyi tercih etti.
Platformlar ve haberler yükselişte
Netflix küresel olarak 182,9 milyon aboneye ulaşarak rekor kırarken, 2019'da lansmandan itibaren bir ayda 24 milyon abone toplayan Disney+, 2020'nin ilk çeyreğinde %22,8 üyelik artışı yakalayarak bazı ülkelerde Netflix'i geçti. Haber izleme oranları da Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki güven ve hayatta kalma ihtiyacıyla paralel yükseldi; Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın gece yarısı canlı yayınları ve bilim kurulu üyelerinin güvenilirliği, izleyiciyi sosyal medyadaki bilgi kirliliğinden kurumsal habere yöneltti.
Ev yapımı prodüksiyonlar ve dijitalin yayıncılıkla buluşması
Dizi setleri durunca Gülse Birsel'in "Jet Sosyete"si ve Birol Güven'in "Evde Kal"ı gibi cep telefonuyla çekilen sit-com'lar ekranlara geldi; Erkan Kolçak Köstendil'in YouTube dizisi "Pes Artık" ilk günde 100 binden fazla izlenme aldı. NBC'nin "The Tonight Show with Jimmy Fallon" programı Jimmy Fallon'ın evinden, eşinin çektiği görüntülerle yayınlanmaya başladı. Netflix, Türkiye'deki dizi sektörü çalışanlarına destek için 4 milyon TL bütçe ayırdı.
İnce'nin sonucu: hikayeler ve içerik vazgeçilmez kalmaya devam edecek, ancak sektör artık asla eskisi gibi olmayacak — platform yayıncılığıyla televizyon kanalları birbirini besleyen bir yapıya dönüşecek. "Covid-19 televizyon sektörüne sorunları hakkında konuşmayı, risk almayı ve cesareti getirse büyük başarı olur," diyor İnce, "20-30 yıl sonra televizyon var olur mu?" sorusunun cevabının da bu cesarette saklı olduğunu ekliyor.
