Yalansavar.org'dan Bahadır Ürkmez, çok tartışılan gıda katkı maddesi MSG (Mono Sodyum Glutamat) hakkındaki korkuların bilimsel literatürde ne kadar dayanağı olduğunu inceliyor.
Ürkmez, MSG'nin insan dilindeki "umami" tat tomurcuklarını uyaran glutamik asidin bir tuzu olduğunu, doğal olarak domates, et, parmesan peyniri ve mantar gibi birçok yiyecekte de bol miktarda bulunduğunu — yani besinlerdeki doğal "serbest glutamat" ile katkı maddesi MSG arasında kimyasal olarak hiçbir fark olmadığını açıklıyor. Avrupa ve ABD'de günlük doğal glutamat tüketiminin 0,3-1 g/gün, katkı maddesi olarak eklenen miktarın ise 0,3-0,5 g/gün civarında olduğu tahmin ediliyor.
"Çin Restoranı Sendromu" nereden çıktı?
MSG tartışması 1968'de Kwok'un New England Journal of Medicine'e gönderdiği mektuplarla başladı; Kwok, Çin yemeği yedikten sonra hissettiği uyuşma, çarpıntı ve baş ağrısını MSG'ye bağlayıp buna "Çin Restoranı Sendromu" adını verdi. Ürkmez, bugüne kadar yapılan araştırmaların büyük çoğunluğunun MSG ile astımdaki bronkospazm veya migren arasında güvenilir bir bağlantı bulamadığını, bu ilişkiyi "gösterdiğini" iddia eden çalışmaların ise ciddi metodolojik sorunlar (az denek sayısı, körleme prosedürü eksikliği) taşıdığını vurguluyor. Zarar iddiasında bulunan araştırmaların çoğunda MSG'nin deney hayvanlarına ağızdan değil, deri altına ya da damara enjekte edilerek verildiğini belirtiyor — oysa gerçek tüketim ağız yoluyla.
Türkiye'de ve dünyada durum
ABD'nin FDA'i 1958'den beri MSG'yi "genel olarak güvenli" katkı maddeleri arasında sayıyor, Avrupa Birliği de aynı görüşte. Türkiye'de 30 Haziran 2013 tarihli Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği, sucuk, döner, pastırma ve çiğ köfte gibi geleneksel ürünlerde MSG dahil birçok katkı maddesinin kullanımını yasakladı — ancak bu, gelenekselliği korumak içindi, sağlık gerekçesiyle değil; dünyada MSG'ye yönelik sağlık temelli bir yasak bulunmuyor. Bebeklerde de MSG'nin bilinen bir zararı yok; anne sütü aslında inek sütünden daha fazla serbest glutamat içeriyor.
Ürkmez'in sonucu: "MSG'nin zararlarına ilişkin ortaya atılan bir çok iddianın arkasında sağlam bir bilimsel kanıt ve birikim yok." Yine de MSG'den uzak durmayı tercih edenlerin bunu bilebileceğini, ama bunun bilimsel bir zorunluluktan çok kişisel bir tercih olduğunu hatırlatıyor: "Korku tüccarlarının yarattığı panik ortamında böyle bir seçimi yapanları eleştirmek mümkün değil, yeter ki bu seçimi yapanlar kendi kendileri de bir korku tüccarına dönüşmesinler."
