Ruh Sağlığı Uzmanı Dr. Semih Dikkatli, Covid-19'un ruh sağlığı üzerindeki etkileriyle mücadele için Türkiye'nin alması gereken toplumsal ve bireysel tedbirleri kapsamlı bir yol haritası halinde sunuyor.
Dikkatli, pandemi sürecinde üç temel nüfus grubunun (genel popülasyon, Covid-19 vakaları ve yakın temaslıları, sağlık çalışanları) farklı ihtiyaçları olduğunu belirterek önerilerini iki eksende topluyor: virüsün merkezi sinir sistemi üzerindeki doğrudan biyolojik etkileriyle ilgili araştırma öncelikleri, ve salgının dolaylı sosyal-ekonomik sonuçlarının yarattığı ruhsal sorunlar.
Bireysel tedbirler
Yapılması önerilenler arasında müzik dinlemek, yaratıcı aktiviteler, düzenli egzersiz, dengeli beslenme, gevşeme teknikleri ve rutin günlük faaliyetleri sürdürmek sayılıyor. Yapılmaması gerekenler ise madde/alkol kullanımı, aşırı fast food tüketimi, aşırı haber/sosyal medya takibi ve sahte bilgilere inanıp yaymak olarak sıralanıyor.
Kurumsal ve devlet düzeyinde öneriler
Dikkatli, ruh sağlığı profesyonellerinin önderliğinde bir "Koordinasyon Grubu" kurulmasını, psikiyatrik açıdan etkilenen kişilere erken müdahale sağlanmasını (çünkü kaygı semptomlarının "bulaşıcı" olduğunu ve tedavi edilen kişinin çevresindekileri de rahatlattığını vurguluyor), sağlık ve sosyal bakım çalışanlarının hem psikolojik hem ekonomik olarak desteklenmesini öneriyor. Geleneksel ve sosyal medyanın COVID-19 haberlerini nasıl sunduğunun ruh sağlığı üzerindeki etkisinin yasal düzenlemeyle ele alınması gerektiğini, tekrarlanan olumsuz medya tüketiminin kaygı-medya tüketimi arasında kırılması zor bir kısır döngü yarattığını belirtiyor.
Savunmasız gruplar ve dijital çözümler
Yazı, önceden ruhsal veya fiziksel sağlık sorunu olanların, sağlık çalışanlarının, çocuk ve ergenlerin, yaşlıların özellikle savunmasız olduğunu vurguluyor; okul kapanmalarının gençlerin yardım arama kanallarını kestiğine dikkat çekiyor. Dikkatli, telepsikiyatri ve çevrimiçi psikolojik destek hizmetlerinin — Türkiye'de bazı kurum ve hekimlerin bunu zaten başlattığını belirterek — özellikle dijital kaynaklara erişimi kısıtlı gruplara ulaşmada etkili bir araç olabileceğini savunuyor. Sağlık çalışanları için daha kısa çalışma süreleri, düzenli molalar ve dönüşümlü vardiyalar gibi somut önlemler öneriyor.
Yazının genel çerçevesi: "COVID-19 ile ortaya çıkan fiziksel rahatsızlık ve hatta ölümler bile, uzun vadede pandemiye verilen sosyal ve psikolojik tepki ile ilgili oluşacak sorunlar karşısında çok daha küçük kalacaktır." Dikkatli, bugün atılacak adımların sadece mevcut krizi değil, gelecekteki olası salgınlara karşı da toplumu hazırlıklı kılacağını vurguluyor.
