Dünya Gazetesi Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım, dünya peynir üretiminde 4. sırada yer alan Türkiye'nin Venezuela'dan 1.500 ton peynir ithalatı için açılan tarife kontenjanının aslında ne olduğunu ve neden gereksiz bir tartışma yarattığını rakamlarla açıklıyor.
21 Ağustos 2020 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı'yla Venezuela'dan toplam 16.600 ton tarım ve gıda ürünü ithalatı için tarife kontenjanı açıldı; bunun 1.500 tonu taze, eritme ve diğer peynir çeşitlerinden oluşuyordu. Yıldırım, bu kararın fiilen gerçekleşmiş bir ithalat olmadığını, sadece sıfır gümrükle ithalat yapılabilecek bir kontenjan olduğunu vurgulayarak muhalefetin bunu sanki ithalat gerçekleşmiş gibi sunmasını "algı yaratma çabası" olarak eleştiriyor — aynı şekilde AKP Sözcüsü Ömer Çelik'in "böyle bir şey yok" açıklamasının da eksik olduğunu, çünkü kararın Resmi Gazete'de yayımlanmış somut bir belge olduğunu belirtiyor.
Rakamlarla Türkiye'nin peynir gücü
Uluslararası Sütçülük Federasyonu verilerine göre dünya peynir üretimi 21,3 milyon ton; Türkiye 756 bin 108 tonla dünya 4.'sü, yılda ortalama 50 bin ton ihracat yapıp 160 milyon dolar döviz girdisi sağlıyor. Türkiye'nin peynir ithalatı 2017'de 9.341 tondan 2019'da 6.919 tona geriledi, ama 2020'nin ilk 6 ayında geçen yılın aynı dönemine göre %74 arttı (2.462 tondan 4.289 tona). İthalatın %36'sı KKTC'den (hellim, kaşar, lor), %25'i İrlanda'dan, %13'ü İngiltere'den yapılıyor — Venezuela listede yok. Türkiye'nin dış ticaret fazlası 2019'da 43.271 ton ve 129,4 milyon dolar düzeyinde.
Venezuela'nın satacak peyniri bile yok
Yıldırım'ın konuştuğu peynir ihracatçısı Cemal Torun'un anlattıklarına göre, Venezuela heyeti geçen kasım Devlet Başkanı Maduro ile görüştü ve Venezuela'nın Türkiye'ye peynir satmak istediği ama ambargo nedeniyle bunu yapamadığı, ziyaret ettikleri çiftliğin "satacak peyniri olmadığı" ortaya çıktı. Yıldırım'ın sonucu net: Türkiye'nin ne Venezuela'dan ne başka bir ülkeden peynire ihtiyacı yok; asıl önemli olan miktar değil, tarım ürünleri ithalatına serbest ticaret anlaşmalarında bu kadar kolay kapı açılmasının prensipte yanlış olması. Ona göre Türkiye enerjisini 300'ü aşkın yerli peynir çeşidinden birkaçını dünya markası haline getirmeye harcamalı.
