MÜMSAD Genel Koordinatörü Ebru Akdağ, "Zeytinyağlı Yiyemem Aman" türküsünün aslında ABD'nin Türkleri zeytinyağından soğutup margarin sevdirmek için yazdırdığı bir "komplo" olduğu yönündeki popüler hurafeyi tarihsel kanıtlarla çürütüyor.
İddiaya göre Marshall Planı kapsamında ihtiyaç fazlası mısırözü yağını Türkiye'ye satmak isteyen ABD, halkı zeytinyağından soğutmak için bu türküyü yazdırmış. Akdağ önce zamanlamayı sorguluyor: Marshall Planı 1948-1951 arasında uygulandı, ama türkü 1954'te, yani planın bitişinden 3 yıl sonra derlendi — "ABD'ye 'bunca zamandır aklın neredeydi kardeşim' denmez mi?"
Türküyü derleyen Muzaffer Sarısözen'in biyografisini ayrıntılarıyla anlatan Akdağ, onun Çanakkale Savaşı'na katılmış, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın derleme gezilerinde on bin halk ezgisini kayda geçirmiş, vefatından sonra kendisine pul bastırılmış saygın bir müzik adamı olduğunu vurguluyor — bir ABD ajanı ya da "kandırılmış saf kurban" olma ihtimalinin akla yakın olmadığını belirtiyor. Ayrıca radyo ve TV'nin henüz yaygın olmadığı, internetin bilim kurgu sayıldığı bir dönemde, tek bir türkünün nasıl olup da tüm ülkenin yemek pişirme alışkanlığını "beyin yıkayarak" değiştirebildiğini soruyor.
Akdağ, türkünün asıl anlamının komplo değil basit bir gelin nazlanması olduğunu açıklıyor: sevdiğinden koparılıp istemediği bir kocaya verilen gelinin, alışık olduğu tatları özlemesi. Margarin tüketiminin 1950'lerde hem Türkiye'de hem tüm dünyada zaten zirvedeydi — bu bir hipnoz değil, küresel bir trendin parçasıydı. Üstelik margarin zeytinyağının "muadili" bile değil; 151 yıl önce III. Napolyon'un başlattığı bir yarışmada hayvansal yağlara alternatif olarak icat edildi. Bugün hanelerin %92'sine margarin girerken mısırözü yağının pek popüler olmaması da, "hipnoz teorisinin" tutarsızlığını gösteriyor. Akdağ'ın sonucu: "Bu hurafeye inanmanın mantıklı bir yolu yok."
